معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٢٥ - ده حالت سادهي بدني براي افزايش کارايي مغز* - قدوسی نفیسه
ده حالت سادهي بدني براي افزايش کارايي مغز*
قدوسی نفیسه
وقتي از حادثهاي نگران و ناراحتيم، قرار دادن دستهايمان روي پيشاني و پنهان کردن صورت، نشاندهندهي احساسي است که آزارمان داده است. سابق بر اين، تصور ميشد که زبان بدن تنها ميتواند نمايانکنندهي حالات دروني ما باشد؛ ولي بنا بر تحقيقات جديد، کار مهم ديگري که زبان بدن انجام ميدهد، اين است که بر ذهن ما تأثير ميگذارد و عکسالعملهايمان را کنترل ميکند. تحقيقات روانشناختي نشان ميدهند که اقداماتي ساده ميتوانند، نيروي متقاعد کردن ديگران، عملکرد شناختي مغز و احساس همدلي و همدردي را در وجود ما افزايش دهند.
همانطور که در نوشتار زير خواهيد خواند، نوع رفتار بدني ما ميتواند بر فکر و احساسمان تأثيرگذار باشد.
١. ژست (وضعيت بدني و رفتاري) قدرت
اگر ميخواهيد قويتر باشيد، بايد ژست افراد قدرتمند را ياد بگيريد. وقتي فردي براي يک دقيقه مانند افراد قوي، با بازوان هلاليشکل در دو طرف بدن خود، بايستد يا بنشيند، نه تنها احساس قدرت بيشتري خواهد کرد، بلکه سطح هورمون تستسترون، که هورموني مردانه است، در بدنش افزايش خواهد يافت. براي گرفتن ژست قدرت، نياز به فضاي بازتري داريد. بايد پاها و دستهاي خود را از هم باز کنيد و حالتي طلبکارانه به خود بگيريد. وقتي بر فضاي اطراف خود مسلط شويد، مغز شما پيام را دريافت ميکند و در نتيجه، احساس قدرت بيشتري خواهيد کرد.
٢. افزايش اراده با نرمش کردن
با انجام تمرينات کششي، ميتوانيد سطح ارادهي خود را افزايش دهيد. تحقيقات نشان ميدهند وقتي مردم عضلات خود را تقويت ميکنند، ميتوانند در مقابل درد، مقاومت بيشتري داشته باشند و براي رعايت رژيم غذايي خود در مقابل غذاهاي وسوسهانگيز، پايداري بيشتري نشان دهند. آنها ميتوانند داروي ناخوشآيندي را که براي سلامتشان لازم است راحتتر مصرف کرده و در مقابل صداهاي آزاردهنده و افراد مزاحم، صبر بيشتري پيشه کنند. پس اگر شما هم خواهان افزايش ميزان ارادهي خود هستيد، تمرينات کششي انجام دهيد و مطمئن باشيد که مؤثر خواهد بود.
٣. ايستادگي بيشتر با صليبي کردن بازوان
وقتي مشکلي برايتان پيش بيايد که نياز به مقاومت و پافشاري بيشتري دارد، دستهايتان را در دو طرف بدن خود باز کنيد. آيا تا به حال کساني را ديدهايد که براي جلوگيري از قطع يک درخت، دستهاي خود را باز کرده و به صورت ديواري مقاوم در برابر متجاوزان به حريم درخت ايستادهاند؟ آنها با اين حرکت، ميزان مقاومت و ايستادگي بيشتري از خود نشان ميدهند و درصد موفقيتشان افزايش مييابد.
٤. دراز کشيدن براي افزايش بينش و دروننگري
با دراز کشيدن، ميتوانيد به آرامشي دست يابيد که بينش شما را براي حل مسئله بالا برده و راهحلهاي خلاقانه برايتان به ارمغان آورد. بعد از يک توقف چند دقيقهاي و استراحت کوتاه، ميتوانيد حواس خود را روي مسئلهاي که غيرقابلحل به نظر ميرسد، متمرکز کرده و بينش خود را افزايش دهيد.
٥. چرت زدن براي افزايش کارايي
وقتي دراز کشيدهايد، چرا نبايد براي مدتي چشمهايتان را ببنديد و يک چرت کوتاه بزنيد؟ چرت زدن، روش هنرمندانهاي براي فکر کردن است. اگر به مدت طولاني چرت بزنيد، عوارض کسالت خواب به شما هجوم ميآورد. يک چرت کوتاهمدت هم نميتواند به نتيجهي دلخواه بينجامد و تأثيري نخواهد داشت. بنا بر تحقيقاتي که در سال ٢٠٠٥ انجام شده است، بهترين مدت لازم، براي داشتن يک چرت مؤثر در افزايش عملکرد شناختي مغز، ١٠ دقيقه است. بعد از يک چرت ١٠ دقيقهاي، تأثيرات مثبت آن به وضوح آشکار ميشود؛ ولي بعد از چرت طولانيتر، مدت بيشتري لازم است تا حالتهاي خوابآلودگي از بين بروند. ٥ دقيقه چرت زدن هم، ميتواند نصف مزاياي چرت ١٠ دقيقهاي را داشته باشد.
٦. ژست مناسب براي متقاعد کردن ديگران
تکان دادن و استفاده از دستها در هنگام حرف زدن، ميتواند توجه مخاطب را به خوبي جلب و از پرت شدن حواس وي جلوگيري کند. استفاده از دستها براي تفهيم بهتر موضوعي که در مورد آن حرف ميزنيم، معمولاً روشي کارگشاست. بهعنوان مثال وقتي در مورد گذشته حرف ميزنيم، معمولاً به پشت سر خود اشاره ميکنيم و اين حرکت موجب ميشود، شنونده تصوير بهتري از موضوعي که ميخواهيم به او منتقل کنيم به دست آورد و منظورمان را بهتر درک کند.
٧. ژست درک طرف مقابل
تنها نبايد براي تفهيم منظورمان به ديگران از ژستهاي خاص استفاده کنيم، بلکه ميتوانيم براي اين که منظور طرف مقابل را بهتر متوجه شويم نيز، ژست مناسبي داشته باشيم. در يک پژوهش که در سال ٢٠٠٧ روي کودکان انجام شد، محققان به اين نتيجه رسيدند، کودکاني که براي داشتن ژست فهميدن، در هنگام درس معلم، تشويق شده بودند، بيشتر از همکلاسيهاي خود درس را ياد گرفتند. تکان دادن سر و دستها، ميتواند يک ژست مناسب براي افزايش يادگيري باشد. به نظر ميرسد که ما معمولاً با دستهاي خود ميتوانيم بهتر فکر کنيم و بيشتر ياد بگيريم.
٨. براي شاد شدن لبخند بزنيد
لبخند زدن ميتواند باعث شادماني شما شود؛ حتي اگر موضوعي براي لبخند زدن و شادماني وجود نداشته باشد، ميتوانيد با يک لبخند، احساس شادماني کنيد. در يک آزمايش، از شرکتکنندگان خواستند که مدادي را بين دندانهاي خود قرار دهند، به گونهاي که عضلاتي که هنگام لبخند زدن حرکت ميکنند، تحريک شوند. سپس، براي آنها کارتوني پخش شد و از شرکتکنندگان خواستند که در مورد فيلم پخششده نظر خود را ابراز کنند. افرادي که مداد بين دندانهايشان داشتند، کارتون را خندهدارتر و سرگرمکنندهتر از کساني ميدانستند که بدون تحريک عضلات صورت خود کارتون ديده بودند؛ بنابراين، حتي به زور لبخند زدن نيز ميتواند باعث شود دنيا را بهتر و روشنتر ببينيم و نگاه خوشبينانهتري داشته باشيم. از طرف ديگر، داشتن چهرهاي عبوس و در هم بودن ابروها، ميتواند احساس غم و ناراحتي را در وجود ما افزايش دهد. روانشناسان، از اين نظريه با عنوان «پسخوراند چهره» نام ميبرند. آنها اعتقاد دارند، عضلات صورت ما ميتوانند پيامهاي عصبي حاوي غم يا شادي را به مغزمان منتقل کنند و از اين طريق، احساساتمان را تحت تأثير قرار دهند.
٩. تقليد و همدردي
اگر ميخواهيد به درون ذهن کسي وارد شويد، بايد بتوانيد رفتار وي را تقليد کنيد. کساني که ميتوانند به خوبي با ديگران همدردي کنند، به صورت کاملاً غيرارادي ميتوانند لهجه، بيان، حالت ايستادن و ديگر رفتارهاي منحصر به فرد طرف مقابل را تقليد کنند. اگر بتوانيد رفتار ديگران را تکرار کرده و خودتان را جاي آنها بگذاريد، قادر خواهيد بود احساسشان را به خوبي درک کنيد. اين روشي است که بازيگران براي ايفاي نقشي که از روي شخصيتي واقعي ساخته شده است، استفاده ميکنند.
١٠. تقليد براي درک کردن
تقليد کردن، ميتواند همانقدر که موجب همدردي با ديگران ميشود، براي درک کردن آنها نيز راهگشا باشد. در يک پژوهش که در سال ٢٠١٠ انجام شد، شرکتکنندگان اعلام کردند، تکرار يک کلمه که داراي تلفظي ناآشناست، ميتواند منجر به درک و يادگرفتن بهتر آن شود. روانشناسان از اين نتيجه فراتر رفته و ادعا کردند، تقليد رفتار ديگران، به ما کمک خواهد کرد که رفتار و عکسالعملهاي آنها را بهتر پيشبيني کنيم.
***
در نهايت به اين نتيجه ميرسيم که براي فکر کردن، علاوه بر ذهن به بدن خود نيز نياز داريم. ذهن، مانند مغزي درون يک ظرف شيشهاي نيست، بلکه با اعضاي بدن در ارتباطي دوطرفه است. يک انسان باهوش، علاوه بر داشتن قدرت پردازش انتزاعي، با اعضاي بدن خود نيز ارتباطي مستقيم دارد.
دانستن اين که چگونه فرم بدن ما ميتواند بر روشي که فکر ميکنيم تأثير بگذارد، بسيار جالب است. وقتي بازوهايمان از هم باز باشد و حرکات آزادي داشته باشيم، احساس قدرت بيشتري خواهيم کرد. صليب کردن بازوها در دو طرف بدن، باعث ميشود احساس پايداري بيشتري داشته باشيم و دراز کشيدن کمک ميکند تا بينش خود را افزايش دهيم.
پس اگر حرکات بدن ميتواند چنين تأثيراتي داشته باشد، لباسي که ميپوشيم چگونه ميتواند حالات روحي ما را تحت تأثير خود قرار دهد؟
به خوبي ميدانيم، لباس پوشيدن ميتواند احساسات متفاوتي مانند: جذاب بودن، متخصص بودن يا ورزشکار بودن را برايمان به همراه داشته باشد؛ ولي آيا لباسي که بر تن ميکنيم، ميتواند بر تواناييهاي شناختي و تمرکزي ما نيز تأثيرگذار باشد، يا اين فقط يک احساس ساده است؟
اعتقاد بيشتر مردم اين است که روپوش سفيد، مخصوص دانشمندان، پزشکان و افرادي است که بايد روي جزييات مهمي تمرکز کنند. محققان در پژوهشي که در سال ٢٠١٢ انجام دادهاند، تأثير پوشيدن روپوشهاي سفيد را روي افراد مختلف بررسي کرده و به اين نتيجه رسيدهاند، افرادي که روپوش سفيد بر تن دارند، از افرادي که لباس خودشان را پوشيدهاند، بهتر عمل ميکنند و اشتباههاي کمتري مرتکب ميشوند.
اين نتيجه ميتواند در مورد لباسهاي ديگري که ما بر تن ميکنيم نيز صادق باشد. با آن که هنوز هيچکس نميتواند جواب قانعکنندهاي براي اين سؤالها ارايه کند. به عنوان مثال: آيا نويسندگاني که عينک ميزنند و سيگار ميکشند، خلاقترند؟ يا کارآگاهاني که عصا يا چتر به همراه دارند، بهتر ميتوانند پي به معماي قتل ببرند؟ آيا کلاهي که سرآشپزها بر سرشان ميگذارند، باعث ميشد غذا خوشمزهتر شود؟ يا جليقههاي جيبدار خبرنگاران يکي از عوامل موفقيت آنها در نوشتن خبرهاي داغ و جذاب است؟
*منبع:www.spring.org.uk